Unha exposición no instituto Rosalía de Castro de Santiago e unha placa neste centro recordan dende maio a relación de Ernesto Guerra dá Cal, de quen este luns se cumpriron 100 anos do seu nacemento en Ferrol, con Federico García Lorca, e a súa participación nos Seis Poemas Galegos.

Un simposio organizado pola Academia Galega da Língua Portuguesa, unha antoloxía da súa poesía, novos estudos sobre as súas investigacións (algúns editados pola Associação Internacional de Lusitanistas, a Imprensa Nacional-Casa dá Moeda de Lisboa, ou preparados no Grupo Galabra de la Universidad de Santiago), artigos xornalísticos e en revistas, ou varios sitios de Internet, manteñen tamén a actualidade da súa vasta produción científica e literaria, que se editou en varias linguas e países.

Dende os seus primeiros poemarios, Lua de alén mar e Rio de sonho e tempo (1959 e 1963, ambos os dous en Galaxia), Da Cal interesou á crítica internacional. O galego do ferrolano, próximo ao portugués, suscitou eloxios de especialistas en Estados Unidos, Brasil, Puerto Rico, México, Portugal, Francia, Italia, Inglaterra ou Checoslovaquia, e importante eco en España e entre o galeguismo. Dedicou estudos de referencia ás literaturas galega, española, portuguesa, brasileira, hispanoamericana e medieval, e a metodoloxía de investigación literaria.

Membro das academias de ciencias de Nova York e Lisboa, directivo da Hispanic Society of America, condecorárono Gobernos de Brasil e Portugal, onde recibiu doutorados honoris causa.

Foi amigo de Neruda, Octavio Paz, Juan Ramón Jiménez, Fernando de los Ríos, Victoria Ocampo, Buñuel, Vila-Lobos, Saramago, Manuel Bandeira, Severo Ochoa, Castelao, Granell, Arturo Souto, Outeiro Pedrayo, Emilio González López, e moitos outros destacados. Faleceu en 1994. O crítico brasileiro Wilson Martins recordábao como «O grande galego» no 2003, no diario O Globo de Rio de Janeiro.

Exiliado en Nova York dende 1939, Ernesto Guerra da Cal actuou dende alí como embaixador da cultura galega.
Participou na Casa Galicia, con emigrantes e refuxiados, e foi orador en homenaxes a Castelao, a Camilo José Cela ou a María Casares, ademais de implicarse no seu concurso literario e participar en publicacións con varios traballos, entre eles a tradución de poemas de Langston Hughes ao galego. Organizou actividades para recadar fondos en beneficio da Real Academia Galega ou da editorial Galaxia, entre outros fins solidarios.

Catedrático na New York University, liderou nos anos cincuenta a sección de bibliografía e investigación de literaturas galega, portuguesa e brasileira da Modern Language of America. Traduciu cantigas de Alfonso X ao inglés, e difundiu a literatura medieval galego-portuguesa, ámbito no que propiciou que Myron William Davis investigase o neotrovadorismo galego-luso-brasileiro. Tamén animou a Amado Ricón Virulegio a dedicarse a Eduardo Pondal.

Da Cal difundiu a literatura galega en publicacións especializadas de Estados Unidos como a Encyclopedia of Literatura ou a Luso-Brazilian Review; e en diversas universidades de EE. UU., con especial dedicación a Val Inclán e a Rosalía de Castro.

Fonte: La Voz de Galicia | Fotos: La Voz de Galicia