O secretario xeral da Emigración da Xunta, Antonio Rodríguez Miranda, afirmou que "o compromiso dos nosos paisanos no exterior é emocionante". Nunha entrevista en 'Galicia no Mundo', o dirixente galego tamén explicou que "se a Xunta se preocupou pola diáspora en época de maior dificultade, como non o imos facer agora, que xa se superou o fondo e comezamos a remontar! ". Recoñeceu que "as entidades son os nosos ollos e as nosas mans".

Pregunta. Acaba de presentar os presupostos do seu departamento para 2016. Que aspectos fundamentais destacaría?
Resposta. O primeiro que se debe destacar é o esforzo que Galicia e o seu Goberno están a realizar por satisfacer, na medida do posible, as demandas da diáspora. En termos numéricos, o presuposto global da Secretaría Xeral da Emigración para o exercicio 2016 increméntase nun 8,10% con respecto ás cifras iniciais do ano 2015, porcentaxe este sen ter en conta o capítulo destinado aos gastos de persoal.

Ese esforzo non é senón a translación ao exterior do compromiso social que o Goberno da Xunta mantén no territorio cara aos colectivos máis desfavorecidos. Resida onde resida, o galego que pasa dificultades é obxectivo prioritario de actuación para este Goberno.

Especificamente respecto á Galicia do exterior, o compromiso desta Secretaría co investimento de carácter social plásmase en 2016 nos incrementos das partidas destinadas basicamente ás persoas e ás entidades da emigración galega. En cambio, mantéñense os de funcionamento e mantemento, algo que é posible grazas ao esforzo e compromiso persoal dos traballadores e traballadoras desta Secretaría.

P. En que liñas principais se articula ese compromiso cara ao investimento en materia social para o exterior?
R. Mantemos e implementamos novas liñas nos programas sociais, culturais, e de carácter formativo, destinados aos emigrantes galegos e descendentes no exterior, así como ás súas entidades. Teñen especial interese, e gozan de especial protección, os programas destinados a impulsar a participación e implicación da xuventude, toda vez que dos galegos do exterior na actualidade, xa máis dun 70% non naceron en Galicia, polo que resulta necesario fortalecer e reforzar os vínculos coa sociedade galega actual.

Como exemplo, permítome ilustrar ese compromiso co investimento social recordando que se incrementa un 7,46% a partida dedicada ao financiamento das axudas económicas individuais e de emerxencia social, que son as que contribúen a paliar en boa medida as situacións de precariedade nas que se encontran, en especial a poboación galega do exterior de maior idade, máis sensible a este tipo de situacións.

Neste sentido, tivemos en conta que os cambios de carácter social e económico que veñen experimentando países como Venezuela, Arxentina e ultimamente Brasil, xunto cos xa recorrentes como Cuba, fan que colectivos de risco se vexan abocados a sufrir graves deficiencias e a dificultade de acceso a produtos de primeira necesidade e mesmo medicamentos. Esta situación agudízase ao mesmo tempo polos procesos de inflación que agravan e dificultan a vida común destes cidadáns, sobre todo dos maiores. O aumento desta partida presupostaria permitirá aumentar a contía das axudas, compensando así as depreciacións cambiario dos seus países de residencia.

Quero recordar que neste exercicio de 2015 resultaron beneficiarias das axudas económicas individuais 7.748 persoas cunha media de idade de 77 anos, o que reflicte en grande medida as necesidades socioasistenciales deste colectivo.

P. En canto ás comunidades galegas, que aspecto sería o máis destacable nesas contas para 2016?
R. Para empezar, a partida destinada ao fomento das actuacións das entidades galegas do exterior increméntase nun 9,90%, co fin de recuperar o nivel de financiamento de exercicios anteriores, tanto nos gastos necesarios para o funcionamento das propias entidades, coma dos custos das actividades que desenvolven. De novo fai falta recordar que, polas depreciacións das moedas dos países de asentamento, numerosas entidades galegas no exterior poden verse abocadas a situacións financeiras moi difíciles, que de manterse no tempo poden incidir negativamente na supervivencia de moitas delas.

Por outra parte, reforzarase a colaboración coas entidades galegas que dispoñen de centros de atención para os colectivos de persoas galegas emigrantes, co obxectivo de mellorar a súa protección sociosanitaria, moi precaria en moitos casos polo deficitario sistema público de protección dos países de asentamento. Dixen en moitas ocasións que estas entidades son os nosos ollos e as nosas mans no exterior: os ollos, porque grazas a elas 'vemos' as necesidades da nosa diáspora; as nosas mans, porque grazas á súa presenza no terreo, podemos actuar directamente sobre os colectivos máis desfavorecidos.

P. Dicía ao comezo que Galicia realiza un esforzo presupostario importante coa súa diáspora. Son de novo tempos para pensar no retorno?
R. Ese esforzo demostrouse nos momentos máis crus da crise económica. Se a Xunta se preocupou pola diáspora en época de maior dificultade, como non o imos facer agora, que xa se superou o fondo e comezamos a remontar! Claro que hai que pensar no retorno, nunca deixamos de fomentalo, queremos que os galegos que o desexen poidan regresar á terra, e poñemos múltiples instrumentos ao servizo dese obxectivo.

Así, para este 2016 aumenta presupostariamente o apoio ao retorno nun 50% con respecto ao ano 2015: refórzase o financiamento das axudas extraordinarias a emigrantes galegos retornados e ás súas familias, destinadas a facer fronte a aquelas causas sobrevidas que requiren dunha atención incitante. A experiencia na xestión desta convocatoria proporciónanos datos significativos do retorno por países de orixe: aumentaron, e moito, as persoas beneficiarias procedentes de Venezuela: dun 12 ao 51% de 2013 a 2014.

Pero queremos ademais que os emigrados, ao retornar, axuden ao desenvolvemento da Galicia territorial coa súa experiencia, e por iso a Xunta axuda a todas e todos aqueles que queiran emprender no seu retorno. Increméntase en 2016 nun 50% a partida de axudas para promover o autoemprego e a actividade emprendedora no territorio das persoas galegas retornadas, axudas coas que poden financiar parcialmente os gastos de primeiro establecemento como traballadores profesionais ou empresarios.

Estas axudas non só incentivan o autoemprego, senón que poden xerar empregos no ámbito onde se establecen os negocios ou servizos novos, desenvolvendo novo tecido empresarial na terra. Fai falta recordar que se trata de axudas compatibles coas doutros departamentos da Xunta, como o Igape ou a Consellería de Economía, Emprego e Industria, e mesmo doutras administracións.

P. Vostede fala con frecuencia da diáspora como un activo fundamental para Galicia. Como axudan a día de hoxe, na actualidade, os emigrantes ao seu desenvolvemento?
R. Fano dende múltiples perspectivas. En primeiro lugar, porque é de xustiza histórica, é necesario recordar que o noso actual grao de desenvolvemento sería impensable sen a achega que realizaron durante décadas; polo tanto, temos con eles unha débeda impagable. Direino máis graficamente: gozamos de pensións, e doutras proteccións sociais, en boa medida, grazas aos nosos emigrantes. E, cada vez que circulo por unha autovía ou vexo unha escola ou un hospital, recordo que se logrou tamén coas achegas dos nosos emigrantes. É fundamental recordalo, pois por desgracia non todos os galegos residentes no territorio son conscientes desta realidade.

Pero é que, ademais, os galegos residentes fóra son pontes de comunicación extraordinarias para a proxección exterior da economía, cultura e valores de Galicia no exterior, pois fomentan o desenvolvemento de actividades que a promoven nos territorios onde están asentadas. Ademais, potencian a internacionalización da nosa economía, aproveitando a presenza nos distintos países e territorios de España, Europa e América. Por iso seguiremos colaborando con elas en cantas accións conxuntas poidamos desenvolver, e iso tamén está previsto nos presupostos para 2016.

Permítame ademais engadir que o compromiso que están a mostrar os nosos paisanos residentes no exterior coa terra de orixe é asoballante, emocionante. Como colectivo, e como persoas individuais. Son moitos e moitas galegas as que, sen recibir nada a cambio, traballan arreo porque Galicia sexa coñecida e recoñecida en ámbitos económicos e sociais ata agora vetados para un pequeno país como o noso. Debo aquí dicir que, se puidemos gozar do apoio da diáspora nos peores momentos da crise, confío en que se redobre agora que sopran ventos mellores na economía galega.

P. Que lle pediría ao ano 2016?
R. Pediríalle que os galegos manteñamos e reforcemos a nosa unión como pobo, tanto no territorio coma no exterior, e continuemos pola senda da recuperación económica. Non debemos poñer en risco a boa imaxe labrada con intenso esforzo e suor e co traballo de todas e todos; á solvencia conseguida nos últimos tempos debe corresponderlle un tempo de bonanza, e dende logo nese obxectivo seguiremos traballando dende a Secretaría Xeral da Emigración, e dende todo o Goberno galego. E estou seguro de que a Galicia da diáspora nos acompañará nese camiño que iniciamos, hai algúns anos, de seriedade e rigor.

Fonte: Galicia en el Mundo