Artigo de María Fernanda Justiniano, Carina Madregal e Gabriel Anachuri publicado na Revista de Indias do CSIC. Formadores de opinión e estudosos do social favoreceron a construción de principios diferenciadores na flamante sociedade salteña independente. Os enfoques global e relacional proporcionan un ferramental teórico e metodolóxico que permiten superar os límites interpretativos do nacionalismo metodolóxico cargado de supostos  eurocéntricos.

Este artigo proponse  deconstruir esta operación ideolóxica e mostrar a través do estudo de Juan Antonio Moldes, as posibilidades de ascenso social que couberon no interior da Monarquía hispánica e na Intendencia de Salta del Tucumán.

Moldes foi un criado galego que, a través das actividades do empréstito e o tecido dunha rede comercial de nivel global que abarcou Salta, Bos Aires, Cádiz, Filipinas, La Paz e Potosí, puido enriquecerse e promocionar social, política e economicamente na sociedade que o acubillou.