O triunfo da emigración

Artigo de opinión de Jesús de Juana, catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Vigo e director da UNED en Ourense, publicado no xornal Faro de Vigo.

'O triunfo da emigración', por Jesús de Juana.
"O triunfo da emigración", por Jesús de Juana.
Listen to this page using ReadSpeaker
Vigo, 14 de febreiro de 2013.

O modo de entender a galeguidade como a identificación da galega e do galego esparexidos por todo o mundo contribúe a cambiar a valoración da emigración dunha forma positiva, dignificando ás persoas emigrantes, universalizando sen complexos as súas esencias e compracéndose da súa forma peculiar de estar no mundo. Distinta pero non distante. Exclusiva pero non excluínte. Integradora pero propia. A importancia desta universalidade da galeguidade ten a virtualidade de que facilita a adaptación a calquera nova circunstancia e de que calquera galego ou galega poden exercer de cidadán ou cidadá do mundo sen renunciar á súa identidade nin ás súas orixes. No fondo, este é o triunfo da emigración, porque permitiu aos galegos e ás galegas transcender o seu marco territorial ("ius soli") mantendo a súa vinculación a unha familia, a un pobo ("ius sanguinis").

Sen dúbida os valores e dereitos individuais das persoas son anteriores e máis profundos que os colectivos, pero tiñan que convivir e coincidir todos do mellor modo posible sen enfrontarse. Do mesmo modo, os valores e o pensamento político e social no noso mundo occidental teñen que permitir e tolerar a manifestación e a integración do particular, e así poder chegar "ao vínculo entre o universal e a esixencia de ter raíces", que diría E. Morin.

O imparable proceso de globalización e mundialización das relacións económicas e sociais formula numerosos interrogantes sobre que papel desenvolven no futuro o conxunto dos referentes identitarios sobre os que tradicionalmente se construíron os diferentes pobos. Parece evidente que unha parte deles se encontran seriamente ameazados por este mesmo proceso e pola perspectiva uniformizadora que deriva da imposición dos valores e modos de vida do centro capitalista. As relacións entre os pobos e as culturas non son nunca neutras e raramente se producen en termos de igualdade. Os procesos de endoculturización ou de inserción dos préstamos e innovacións procedentes doutra cultura na propia dependen dunha multiplicidade de factores, as máis das veces relacionados co seu aspecto práctico, co seu utilitarismo, que ao cabo é o que determina a dispoñibilidade social para aceptalos, para asumir a súa socialización. Dende esta perspectiva, a práctica universalización no noso ámbito das formas de vida, os valores e as pautas emanadas deste mesmo centro constitúen un mecanismo de fagocitación cultural que forzosamente ten que repercutir no modo tradicional do particular cosmovisión de cada pobo.

Pero non é menos certo que dentro dese mundo global e fortemente sincrético a esencia do que chamamos galeguidade ten unha valoración social francamente positiva dentro de Galicia. Mesmo paradoxalmente, nas xeracións máis novas, aínda que non a practiquen ou non se sintan depositarios na súa integridade dela. Fundamentalmente porque foron educados, a diferenza dos seus pais e, sobre de todo, dos seus avós e avoas, na idea de que tales referentes son positivos; de que son un ben prezado, algo que debe ser conservado porque, ademais, forma parte da esencia de Galicia.

 

Fonte: Faro de Vigo

779 lecturas